فرهنگ مدرسه                 

  ساختار آموزشي ژاپن

سيستم اساسي آموزش برپايه تركيبي از نظام‌هاي آموزشي انگلستان،
فرانسه و آمريكا قالب ريزي شده و شايد مدل آموزش آمريكا بيشترين تأثير را
داشته است. نظام آموزشي زاپن به طور كلي از مقاطع آموزشي مختلف به
شرح ذيل متشكل ميگردد:

. مراكز پيش دبستاني

. مدارس ابتدايي (شوگاكو)

. مدارس مقدماتي متوسطه (چوگاكو)

. مدارس تكميلي متوسطه (كوكو ؛ كوتايگاكو)

. مراكز دانشگاهي

الگوي اصلي نـظام مدرسه در ژاپن سيستمي يكپارچه مي باشد . اين سيستم بعد از سال 1947، و با اصلاح سيستم دو گانه قبلي بنا نهاده شد. مدارس عالي فنّي در سال 1962 بعنوان مؤسسه اي اضافي بر مؤسسات سيستم يكپارچه و با هدف تربيت متخصّصان مهندسي درجة مياني ايجاد شدند، امّا تعداد اين مدارس هنوز به نسبت پايين است .

6 سال مدرسه ابتدايي و 3 سال مقطع مقدماتي متوسطه اجباري است. درصد حضور در مدرسه در هر دوسطح 99.8 درصد مي باشد.حدود 96.8 درصد از كساني كه دوره مقدماتي متوسطه را به اتمام رسانده اند، پس از گذراندن امتحان ورودي به مقطع تكميلي متوسطه راه مي يابند كه خود به سه نوع تقسيم مي شوند :

. مدارس آموزش عمومي

. مدارس حرفه اي كه دانش كاربردي و تكنيكهاي صنعت ، كشاورزي، بازرگاني و غيره را آموزش ميدهند.

. مدارس مكاتبه اي تركيبي

بسياري از مراكز تكميلي متوسطه هم دروس عمومي و هم دروس حرفه اي راارائه ميدهند .

دوره حضور در مراكز تكميلي متوسطه براي دانش آموزان تمام وقت 3 سال و براي دانش آموزان پاره وقت سه سال يا بيشتر مي باشد. دانش آموان پاره وقت 7/0درصد كلّ تعداد دانش آموزان مراكز تكميلي متوسطه را تشكيل ميدهند. بعلاوه ،دروس مكاتبه اي در سطح دبيرستان در دسترس مي باشند . تحت اين سيستم، يك دانش آموز كتابهاي داده شده را مطالعه مي كند و در فواصل معيّن مقالات تخصّصي اي در مورد موضوعات داده شده ارائه ميدهد، و براي دوره اي معيّن آموزش مي بيند و اگر در امتحانات قبول شود، به او ديپلم متوسطه اعطا مي شود .مدارس عالي عموماً براساس دوره هاي دوساله عمل مي كنند. كالجهايي وجود دارند كه دوره هاي سه ساله ارائه مي دهند، امّا تعدادشان كم است . يكي از ديژگيهاي اين كالجها اين است كه تعداد زيادي از آنها مختص زنان مي باشند.تعداد كلّ مدارس عالي در اول ماه مي 1997 ، 595 مدرسه بوده است.از كلّ ثبت نام ،2/90درصد را دختران تشكيل ميدهند . دوّمين ويژگي اين مدارس اين است كه تعداد قابل توجهي از آنها مؤسساتي خصوصي هستند . مدارس عالي خصوصي 7/84 درصد كلّ مدارس عالي را تشكيل ميدهند سوّمين ويژگي، روند اخير مستقر سازي مدارس عالي درشهرستانهاي كوچك، متوسط و مناطق روستايي مي باشد.كالجها يا دانشگا هها مطابق با دوره هاي چهار ساله عمل مي كنند. دانشجويان در طول اين چهار سال، دورة آموزش عمومي ( شامل سه بخش ادبيات و علوم انساني، علوم اجتماعي و علوم طبيعي)، زبان خارجي، دوره هاي بهداشت و بدنسازي، و دوره هاي تخصّصي را مي گذرانند . امّا دانشجويان پزشـكي بايد دوره هاي 4 سالة علـوم پزشـكي را بـگذرانند و دو سال هم بيشتر از دانشـجويان رشته هاي ديگر صرف تحصيل كنند. برخي از دانشگاه ها دوره هاي پنج سالة شبانه اي براي جواناني فراهم مي آورند كه در طول روزكار مي كنند. در سال 1997،2/5 درصد كلّ دانشجويان دانشگاه دوره هاي شبانه را مي گذراندند . علاوه بر آن، چند دانشگاه هم دوره هاي مكاتبه اي ارائه ميدهند. تفاوتهاي گسترده اي ميان يك مؤسسه آموزش عالي و مؤسسه ديگر براساس نوع مؤسسه سنّت و تاريخ و بسياري عوامل ديگر وجود دارد .تفاوتهاي عظيمي هم مي تواند در تسهيلات و كيفيّت آموزش مشاهده شود.به اين علّت، كالجها و دانشگاه ها براساس اعتبارشان درجه بندي مي شوند.در نتيجه ، نرخ تقاضاي ورود به مؤسسات بسيار معتبر بسيار بالاست.

دانشگاه هاي كارشناسي ارشد ، دوره اي دوساله براي مدرك فوق ليسانس و دورة سه ساله جهت مدرك دكتراي بعد از دوره كارشناسي ارشد ارائه ميدهند.دانشجويان فوق ليسانس مدرك فوق ليسانس يا دكترا را بعد از گذراندن امتحان دريافت ميدارند.با اين حال در مورد دانشجويان پزشكي، از آنجا كه بايد دورة 6 سالة كارشناسي را بگذرانند، فقط دورة دكتري در سطح فوق ليسانس ارائه ميشود.
       نگاهي گذرا

در طول دورة طولاني مدت فئودالي پيش از دوران اصلاحات ميجي در سال 1868، تشكيلات آموزش مختلفي جهت ارائه خدمت به نياز‌هاي طبقات مختلف اجتماعي توسعه يافتند. لرد‌هاي ايالتي، مدارس ويژه‌اي براي كودكان طبقه رزمنده، و مدارسي براي اعضاي ثروتمندتر طبقه كشاورز و بازرگان راه اندازي كردند كه توسط جامعه روستايي اداره مي‌شدند. نوع ديگري از مدارس خصوصي تراكويا بود كه خواندن و نوشتن و رياضيات را به كودكان مردم عامي آموزش مي‌دادند و اغلب در مناطق شهري قرار داشتند.يك سيستم مدرن و ملي آموزشي در سال 1872 در ژاپن مطرح شد. در اين زمان بود كه دولت مدارس ابتدايي و راهنمايي را در سراسر كشور راه اندازي كرد. در سال 1886، هر كودكي بايد 3 يا 4 سال در مدرسه ابتدايي حضور مي‌يافت. در سال 1990 آموزش اجباري رايگان شد، و در سال 1908، دورة‌ آن تا 6 سال توسعه يافت. بعد از جنگ جهاني دوم ،‌اين دوره مجدداً توسعه يافت و به 9 سال فعلي رسيد ،‌كه دوران ابتدايي و راهنمايي را شامل مي‌شد. ساختار اصلي و اصول نظام آموزش فعلي در 2 قانون مصوبه 1947 طرح ريزي شدند كه قانون اساسي آموزش و قانون آموزش مدرسه‌اي مي‌باشند. يك اصل پايه‌اي كه در قانون اساسي تشريح شده، تساوي فرصت آموزش براي همه مي‌باشد. اين قانون تبعيض بر اساس نژاد، طبقه، جنسيت، موقعيت اجتماعي، شرايط اقتصادي يا سوابق خانوادگي را ممنوع مي‌كند.هدف اصلي نظام آموزش، خلق شهرونداني متكي به خود از ملتي دموكرات و صلح طلب مي‌باشد كه به حقوق بشر احترام بگذارند و به حقيقت و صلح عشق بورزند. اين قانون بر اهميت آگاهي سياسي و بردباري ندهي در رشد شهرونداني سالم تأكيد مي‌ورزد، اما بالاخص هر گونه رابطه‌اي را ميان احزاب سياسي يا مذهبي و آموزش ممنوع مي‌كند. مطالعات اجتماعي شامل عنصر مركزي برنامة آموزش مدارس دولتي منطبق با قانون اساسي آموزش مي‌باشد، كه از دولت و مسئولان محلي نيز درخواست مي‌كند مؤسساتي چون كتابخانه، موزه و تالار شهرداري را تأسيس كنند.در حال حاضرنظام آموزشي زاپن به 5 مرحله به شرح ذيل تقسيم مي‌شود :

. مقطع پيش دبستاني (يك تا سه سال)

. مقطع ابتدايي (شش سال)

. مقطع مقدماتي متوسطه (سه سال)

. مقطع تكميلي متوسطه (سه سال)

. مقطع مقدماتي آموزش عالي (معمولاً 4 سال)

مدارس عالي نيز وجود دارند كه دورة تحصيلي 2 يا 3 ساله ارائه ميدهند. بعلاوه بسياري از دانشگاه‌هاي دوره ‌هاي فوق ليسانس، تحصيلات پيشرفته را فراهم مي‌آورند.آموزش براي كودكان 6 تا 15 سال اجباري و رايگان است. با اين حال، اكثريت عظيمي از فارغ التحصيلان، مدارس راهنمايي مصمم به ادامة تحصيل هستند، و در واقع در حال حاضر، دبيرستان بخش مهمي از آموزش مي‌باشد. در سال 1995، 97% از كل دانش‌آموزان وارد دبيرستان شدند، كه اين ميزان مشابه ميزان ورودي‌هاي به دبيرستان ايالات متحده مي‌باشد،و 45 درصد از دانش‌آموزان دبيرستان تا سطح دانشگاه ادامه تحصيل دادند. اين درصد پايين تر از درصد دانش‌آموزان آمريكايي مي‌باشد، در آمريكا تقريباً نيمي از دانش‌آموزان وارد دانشگاه مي‌شوند، اما درصد مربوط به ژاپن بالاتر از درصد مربوطه به كشور‌هاي اروپاي غربي مي‌باشد.علاوه بر مدارس عالي و دانشگاه‌ها، تعدادي از دانش‌آموزان وارد مدارس حرفه‌اي مي‌شوند. به علاوه، در سال 1985، دانشگاه هوايي افتتاح شد تا فرصتي براي ادامة تحصيل بزرگسالان از طريق گرفتن فرستنده‌اي كه خطابه ‌ها را در راديو و تلوزيون پخش ميكند، فراهم آورد.علاوه بر تسهيلات آموزشي در دسترس عامه، در تمام مراحل اين نظام، مدارس خصوصي هم وجود دارند. اين مدارس نقش مهم و ويژه‌اي در آموزش پيش دبستاني و دانشگاه ايفا مي‌كنند، كه هر دو فراتر از محدودة نظام اجباري مي‌باشند. از ماه مي‌سال 1994، 80 درصد كودكان كودكستاني و 73 درصد دانش‌آموزان دانشگاهي در مؤسسات خصوصي ثبت نام كردند و 30 درصد دانش‌آموزان دبيرستاني در مدارس خصوصي حضور يافتند.تعداد دانش‌آموزان ژاپني كه در خارج از كشور تحصيل مي‌كنند، رو به افزايش است. در سال 1994،000/.151 دانش‌آموز دركشور‌هاي خارجي درس مي‌خواندند.در سال 1994، 54000 دانش‌آموز خارجي در ژاپن بودند كه حدود نود درصد آن‌ها از آسيا بودند.

آموزش پيش دانشگاهي

آموزش پايه

سن آغاز دوره : 6 سال

سن اتمام دوره : 15سال

آموزش ابتدايي

مدت زمان دوره: 6سال

بين سنين6 تا 12سال

گواهينامه اعطايي: گواهينامة پايان دورة ابتدايي

آموزش مقدماتي متوسطه

نوع مدارس ارائه كننده: مدارس راهنمايي

مدت زمان دوره: 3سال

بين سنين 12 تا 15 سال

گواهينامه اعطايي:
  Chugakko Sotsugyo Shameisho( گواهينامة پايان دورة سيكل )

آموزش تكميلي متوسطه

نوع مدارس ارائه كننده: مدارس متوسطه مكاتبه اي

مدت زمان دوره: 4سال

بين سنين 15 تا 19سال

نوع مدارس ارائه كننده: مدارس متوسطه پاره وقت

مدت زمان دوره: 4 سال

بين سنين 15 تا 19سال

گواهينامه اعطايي: 
Kotogakko Sotsugyo Shomeish( گواهينامة ديپلم متوسطه)

نوع مدارس ارائه كننده: دبيرستانها

مدت زمان دوره: 3 سال

بين سنين 15 تا18سال

گواهينامه اعطايي:
 Sotsugyo Shomeisho Kotogakko (مدرك پايان دبيرستان)
چالشهاي اساسي

سيستم آموزش ژاپن رو به تغيير است ، امّا با اين وجود و عليرغم اينكه مردم هم به اين عامل اذعان دارند،گرايش براينست كه بجاي تمركز بر برخي از تأثيرات اين تغييرات ، بر جنبه هاي ساختار اين سيستم آموزشي تأكيد شود ( بعنوان مثال سيستم 3-3-6 و تغييرات در سرمايه گذاري در آموزش عالي )

البتّه بخشي از دلايل اين موضوع بر اين است كه بعلّت ادامه دار بودن اين اصطلاحات ، هميشه امكان درك اينكه چه تغييراتي روي داده است ، و اينكه اين تغييرات كوتاه مدت هستند يا دراز مدت وجود ندارد .روند اصلاحات جاري ريشةعميقي در اصلاحات دهة 80 دارد.

نقطة آغازي مفيد و مطمئناً عامه پسندايست كه آنرا با ايدئولوژيهاي كنفوسيس مربوط مي سازيم .اين كاريست كه اغلب سياست مردان ژاپن ، بويژه سياستمردان محافظه كاري چون ناكازون انجام مي دهند .خطر چنين روش اينست كه تأثير نوعي از مذهب يا ويژگي اخلاقي موجود را ارائه دهد، در حاليكه بسياري از مردم ژاپن ايدئولوژيهاي از اين قبيل را بعنوان معيار به ارث ببرند. ژاپن در قرن نوزدهم ، پروسة امتحانات خود را براساس مدل Prussionارائه داد.

درسيستم جديد اصول شايسته سالاري ، جايگزين تولّد در خانواده اشرافي و يا حقوق سرپرستي بعنوان استحقاق بروكراسي و در نتيجه موقعيت اجتماعي گرديد.قابل توجه ترين و كاربردي ترين مثال تعداد عظيم سياستمداران و بروكراتهاي پيشرو با سوابق تحصيلي در دانشگاه توكيو مي باشد ، با وجود اين فارغ التحصيلان كه در رأس سلسله مراتب آموزش ژاپن قرار دارند ، شايد بتوان اين نتيجه را گرفت كه اين سيستم شاينده سالار است.چنين سيستمي دانشجويان را بيشتر قادر به دنبال كردن علائق خود و ايجاد تغييرات در نظام امتحانات و نيز درجامعه يعني جايي كه روابط قديم مدرسه ديگر براي ارزيابي استعداد بالقوه كاركنان حياتي نيست ، رهنموم مي سازد.يكي از اهداف اصلي نظام آموزشي ژاپن كه در سراسر دوران پس از جنگ ثابت مانده است و منبوكاگاكوشو مكرّراً برآن تأكيد كرده است ، ايجاد سيستمي تساوي طلب بوده است كه بلافاصله پس ازروند اصلاحات ناكازون آغاز شده است.عدم تبعيض به واسطه امكان دسترسي همگاني به كليه سطوح آموزشي در سراسر چهل وهفت Prefecture ژاپن، حضور گسترده كودكان ژاپني در مدارس ابتدايي و مقدماتي متوسطه، استفاده از استانداردتحصيلي و استفاده از كتابهاي تأكيد شده قابل تاييد است.اينكه نظام تساوي طلب است ، شايد نشان دهد كه ممكن است شاينده سالار نباشد. با اين حال اين سيستم به آن حدّي كه اغلب به آن باور رهبري مي شويم، تساوي طلب نيست ، و كلمة كليدي در نتيجه گيري آمانو، فرصت مي باشد چون با وجودي كه هر دانش آموزي قادر است به امكانات آموزشي تقريباً يكساني در كليه مناطق كشوردسترسي داشته باشد، امّا هنوز دركيفيت آموزش تفاوتهايي مشهود ميباشد.

مسئلة ديگر اينكه آيا سيستم ورودي عادلانه است يا نه ( يعني دانش آموز براساس توصيه پذيرفته مي شود ، يا با گذراندن امتحان ورودي )

بدون بررسي اين شرايط شخص نميتوان در مورد شاينده سالار بودن يك سيستم تصميم گيري نمود.با وجود اينكه شايد دانش آموزان مدارس آموزشي يكسان مي بينند ( و با وجود اينكه امكان دارد تجربيات آنها به علّت تفاوتهايي دركاركرد و منابع آموزش مختلف متفاوت باشد) ، امّا از اهميّت بخش ديگر سيستم ، يعني جوكو (مدارس خصوصي آمادگي امتحانات) نميتوان غافل شد جوكوشايد بد نام ترين سيستم آموزش ژاپن باشند.آنها معمولاً بعنوان مدارسي صرفاً درگير در آماده سازي دانش آموزان جهت امتحانات توصيف ميشوند ، امّا در واقع انواع مختلف بسياري ازجوكوها وجود ندارند ، به علاوه تعداد محدود جوكوي موجود نيزهر يك نقشهاي متفاوتي ايفا مي كنند. علّت بد نام شدن اين مدارس دراين است كه همچون سلاحهاي تاكتيكي در نژاد سلاحهاي گسترش دهنده آموزش مي باشند.به اين علّت است كه دانش آموزان جهت كسب امتياز نسبت به دانش آموزان ديگر دراين مدارس حضور مي يابند. اهميّت اين مدارس چنان تعيين كننده است كه برخيها شروع كرده اندبه پرسيدن اين سوال كه آيا امكان دارد جوكوها علّت عملكرد بالاي دانش آموزان در مسابقات بين المللي باشند.علاوه براين ، با وجوديكه برخي از جوكوها تكنيكهاي آموزش ابتداي را توسعه داده اند ، رينكيوشين (شوراي ويژه نخست وزير ناكازون) حتّي ميخواست جوكوبخش شناخته شدة سيستم آموزش شده و جايگزين مدارس عادي گردد. اگر جوكوها به اين درجه از اهميّت برسند ،شخص به هنگام قضاوت در مورد كيفيت و نقش سيستم آموزش ژاپن ، نقطة كليدي اي كه بايد به خاطر سپرد، اينست كه دسترسي به جوكو چيزي نيست كه بتوان براي همه تضمين كرد.بعكس مدارس درجه يك ، كه ورود به آنها دست كم تا حدّي ، براساس نتايج امتحان يا عملكرد در مرحلة پايين تر سيستم آموزش صورت مي گيرد.ورود به جوكو را اساساً پول تعيين مي كند. با وجوديكه هزينه هاي حضور در جوكو مهّم شمرده نمي شود، امّا واقعيت اينست كه به جاي عملكرد آموزشي ، پول بخشي از مكانيزم انتخاب شده است . به صورت منطقي ، جوكو بعكس آموزش شاينده سالار اداره مي شود .

همة كودكان ژاپني در جوكو حضور نمي يابند اگر چه شايد تصوّر به گونه اي ديگر باشد.

با توجه به مراحل آموزشي ، تفاوتهايي ميان آنها وجود دارد كه شايد مهّم تر از همه اين باشد كه اغلب تفاوتهاي منطقه اي قابل توجهي وجود دارد.

در اين نقطه است كه به نظر مي رسد اين نظام شاينده سالار ميشود – از اين نظر كه بهترين دانش آموزان به بهترين مدارس مي روند ، و دانش آموزان ضعيفتر به مدارس معمولي تر مي روند يا مجبورند به طور كامل از سيستم بيرون بروند . دسته بندي دانش آموزان در اين سطح اين باور را القا مي كند كه دغدغة خاطر سيستم رسمي آموزشي در مورد تساوي در مفهوم گزينش دانش آموزان براساس تفاوتهاي آنان در استعدادهاي ذاتي يا موفقيتهاي آنان در جوكو مي باشد .نظريه قبلي نياز به توجه بيشتري دارد . اين عقيده كه دانش آموزان ممكن است در قابليتهاي ذاتي تفاوت داشته باشند از نظر سنّتي عقيده اي عامه پسند نبوده است . گرچه ممكن است توافقاتي وجود داشته باشد كه تفاوتهايي در استعدادهاي ذاتي وجود دارد ، امّا سيستم در درون خود و شيوه هايي كه دانش آموزان به آن نحوه آموزش داده مي شوند طوري برنامه ريزي شده كه اين مسئله را درنظر بگيرد. اين شايد عامل ديگري باشد ، چون جوكو تلاش مي كند تا اذهان تيز هوش را به فعاليت بيشتري وادارد. در واقع ، در ژاپن ، ظاهراً تصوّر براين است كه تمام كودكان استعداد بالقوه مساوي دارند و تفاوت در موفقيتها از تفاوت در« تلاش ، پشتكار، و خود نظمي ناشي ميشود ، نه از توانائيهاي فردي »

اين نظريه ظاهراً اينگونه است كه با وجودي كه هدف سيستم آموزش تساوي طلبي است امّا بعلت تفاوتهاي موجود در تلاش ، پشتكار و خود نظمي اختلافاتي وجود دارد واين مطمئناً بيش از هر چيز ديگر بيانگر شاينده سالار است .از آنجا كه اصلاحات آموزشي آغاز شده توسط ناكازون در اواسط دهة 80 آغاز شد ، حركت روز افزوني به سمت ارائة آموزش به نخبگان و دور شدن از آموزش تساوي طلب سنّتي وجود داشته است . رينگيوشين هرگز به وضوح خواستار آموزش نخبگان نبوده است ، امّا با اين وجود پيش بيني هايي كه به فرد توجه بيشتري نشان مي دهند ، ظاهراً حركتهايي در اين جهت بوده اند .نتيجه اينكه شاينده سالار بودن سيستم آموزشي ژاپن مورد شك و ترديد قرار مي گيرد ظاهراً ازبسياري جهات اينگونه نيس. امّا براي اكثريت دانش آموزان ژاپني و خانواده ها شايد شاينده سالارتر از آن باشد كه اغلب تصور ميشودانسان فقط مي تواند اميدوار باشد
كه با ادامة تغييرات داده شده در سيستم و تغيير خواسته هاي جامعة ژاپن
در آينده وضع بهتري ميان سيستم آموزش وجامعه برقرارشود ،
 به طوريكه افراطيها و آنهايي كه درحاشيه هستند ديگر آسيب نبينند


آموزش پيش دبستاني    :  ساختار آموزشي

مقطع آموزش پيش دبستاني درژاپن حداكثرمدت زمان سه سال رده هاي سني 3-6 سال به طول مي انجامد.اين مقطع آموزشي غيراجباري وغيررسمي بوده وبا دريافت شهريه ازوالدين كودكان ارائه مي گردد.هدف اصلي مراكزآموزش پيش دبستاني،پرورش ذهني وجسمي كودكان در يك محيط مناسب آموزشي است.برنامه هاي آموزشي اين مقطع نيزبر39هفته آموزشي در سال و4 ساعت كلاسي روزانه تجاوز نمي كند.


            مهدهاي كودك روزانه و كودكستانها

هدف مهد كودكهاي روزانه و كودكستانها فراهم ساختن اساس آگاهي در مورد جهان اطراف براي كودكان پيش دبستاني و تقويت خلاقيتهاي ذهني آنان از طريق بازي، ترسيم تصاوير، انجام كارهاي دستي، و امثال آن مي‌باشد. نوزادان و كودكان بر اساس سن به گروههاي كوچك تقسيم ‌شده و توسط معلمان و مربيان تحت مراقبت قرارمي‌گيرند.

درهرمهد كودك روزانه يا كودكستان مي‌توان تصاوير يا كارهاي دستي ساخت كودكان را مشاهده كرد كه به ديوارها آويخته شده‌ و يا از سقفها آويزانند. كودكان با قطعات چوبي چيزهايي مي‌سازند، يا روي تاب و سرسره مشغول فعاليت فيزيكي هستند و يا درفعاليتهاي احساسي‌ چون آواز خواني، رقص و امثال آن مشغول هستند.مهد كودك هاي روزانه يكي از زمينه هاي رفاهي كودكان است كه در دوران پس از جنگ رشد خيره‌كننده‌اي داشته است. كل مهد كودكهاي دولتي و غير دولتي در سال1997حدود096/14بود، و كودكان تحت مراقبت آنها بالغ بر 457/789/1 نفر بوده اند.علاوه بر اين موسسات، مهد كودكهاي زيادي وجود دارند كه به اين علت كه تعداد كاركنان يا صلاحيت آنان و مواردي نظير آن به حداقل استاندارد ذكر شده در قانون نرسيده است، به آنها مجوز داده نشده است. امروز والدين زيادي در سراسر كشور تمايل دارند كودكان خود را به مهد كودك بفرستند.تقاضاي زياد جهت تاسيس مهد كودكهاي روزانه و طولاني ساختن ساعتهاي مهد كودك نه تنها به عوامل اقتصادي‌ چون ميزان گسترده‌اي از مشاغل باز براي زنان، و نياز به كار مادران جهت تكميل درآمد خانواده ها مربوط ميشود، بلكه به تمايل زنان جهت مشاركت گسترده تر در فعاليتهاي اجتماعي و درك جمعي از مشاركت اجتماعي ايجاد شده به واسطه پرستاري گروهي و آموزش نوزادان و كودكان پيش دبستاني نيز ارتباط دارد.مقررات مهد كودكهاي روزانه وكودكستانها متفاوت هستند. با اين حال، گروهي مي خواهند هر دو را يكي سازند و آموزش كودكان پيش دبستاني را تحت كنترل سازمانهاي دولتي ارائه دهند.نيل اين تمايل، اصلاحاتي عظيمي را مي طلبد كه وزارت آموزش زاپن درصدد دستيابي به آن است.
                      چالشهاي پيش رو

درحال حاضر ، مراكز پيش دبستاني شامل كودكستانها و مهدكودكهاي روزانه مي باشند. كودكسنانها تحت سرپرستي وزارت آموزش و مهدكودكها تحت نظر وزارت بـهداشت و بـهزيستي مي باشند. با فرض اين قضيه كه بايد تسهيلاتي به منظور تأمين رشد و آموزش كافي براي هر نوزادي فراهم شود ، پيشنهادي در مورد ادغام اين دو نوع مؤسسه داده شد ، و دولت مركزي اقداماتي چند به منظور هماهنگي اين دو وزارتخانه ارائه داده است ، كه بر ارائه برنامه هاي آموزشي و مربيّان مشترك و تغيير ساعتهاي مراقبتي بوده است .

با اين وجود، زماني كه تفاوت در عملكردها و نقشهاي اين دو مؤسسه مدّ نظر قرار گرفت ، روشن شد كه ادغام اين دو، كار زياد آساني نيست . اميد آن ميرود كه آژانسهاي دولتي زمينه را براي اجرا فراهم آورند و اين بتواند هماهنگ با شرايط محلّي به اجرا در آيد. در سال 1991، وزارت آموزش دوره هاي آموزش ضمن خدمت پيش دبستاني را به منظور ارتـقاء روشهاي تـدريس و دوره هاي كودكستاني ارائه داد و در حال ارتقاء آموزش حين خدمت براي معلّمانيست كه به تازگي واجد شرايط شده اند. وزارت آموزش ‌، هم چنين ،‌ رهنمودهاي برنامه ريزي شده اي به منظور ارائه آموزش كودكستاني به كليه كودكان پيش دبستاني، يعني كودكان سه ساله ، آغاز كرده است،‌و در نظر دارد آموزش كودكستاني را بيشتر و بيشتر بهبود بخشد.نگراني در مورد آموزش پيش دبستاني رو به افزايش است ، و تعداد مؤسساتي كه با اين آموزش مواجه هستند ‌، اندك باقي مي ماند . شكاف بسيار گسترده اي در شهرية‌ دريافتي مؤسسات خصوصي و مؤسسات دولتي وجود دارد ، و بار بر دوش والدين سال به سال افزايش مي يابد . ساعات مراقبت نيز هماهنگ با ساعت كار مادران نيست . جلسات بررسي اين نكات توسط والدين برگزار مي شود.
آموزش ابتدايي  :  ساختار آموزشي

مقطع آموزش ابتدايي درژاپن حداكثرمدت زمان6 سال رده هاي سني 12-6 سال به طول مي انجامد.اين مقطع آموزشي اجباري ورسمي بوده وبا دريافت شهريه ازوالدين كودكان ارائه مي گردد. مدت زمان كلاس درس 45 دقيقه است .هدف اصلي مراكزآموزش ابتدايي، ارائه آموزش عمومي مناسب يا مراحل رشد جسمي وذهني كودكان است. برنامه هاي آموزش ابتدايي تا قبل از سال 1992 بر اساس 6 روز در هفته بود اما از آن سال به بعد به تدريج به 5 روز در هفته كاهش يافته است. ارتقا به كلاسهاي بالاتر در دورة ابتدايي به صورت اتوماتيك است. نسبت دانش آموزان به معلمين در دورة ابتدايي 4/19 بوده و به پايه هاي تحصيلي تفكيك نمي گردد. تعداد دانش آموزان در هر كلاس 4/28 نفر است. طبق آمار سال1999،100درصد جمعيت سني12-6سال اين مقطع را طي مي نمايند.
برنامه هاي آموزشي(شوتوكيوايكو)

برنامه هاي آموزش ابتدايي به دروس عادي (عمومي)،آموزش اخلاق، و فعاليت‌هاي ويژه تقسيم مي‌شود .از جمله ديگر برنامه ها ميتوان از زبان ژاپني، تعليمات اجتماعي، رياضيات، علوم، آموزش زندگي ومحيط زيست،موسيقي، هنر و كاردستي، خانه سازي، و بدنسازي نام برد. برنامه آموزش مدارس ابتدايي زمان كافي براي موسيقي ،هنر و تفريحات جسماني فراهم مي‌آورد. فعاليت‌هايي ويژه نقش مهمي در برنامه كلي آموزش بازي مي‌كند و شامل فعاليت‌هايي چون كلوب‌ها،فسيتوال‌ها(جشنواره ‌هاي)در سطح مدرسه، يارقابت‌ها،مشاركت‌هاي دانش‌آموزي، وديگر فعاليت‌هاي اجرايي توسط دانش‌آموزان مي‌باشد.

معلمان ميزان قابل توجهي از وقت خود را صرف سازماندهي و حضور در فعاليت‌هايي چون سفر‌هاي كلاس، نسيتوال‌هاي سالانه ورزشي وفرهنگي، و مراسم ورودي و فارغ التحصيل مي‌نمايند.(لوئيس،1995).سال رسمي تحصيلي براي دانش‌آموزان ابتدايي 35 هفته به طول مي‌انجامد هر كلاس 45 دقيقه طول مي‌كشد و بعداز بيشتر موضوعات درسي 10 دقيقه زنگ تفريح وجود دارد. تعداد زنگ‌هاي كلاس درس در هر سال با بالارفتن سطح كلاس افزايش مي‌يابد. بعنوان مثال، تعداد زنگ‌هاي كلاس اولي‌ها تا كلاس سومي ‌ها طبق برنامه زمان بندي بترتيب 850 ‚910‚ 980 مي‌باشد، درحاليكه براي كلاس‌هاي بالاتر از كلاس سوم اين برنامه 1015مي‌باشد.روزعادي مدرسه از حدود ساعت 8:30 صبح آغاز مي‌شود و كلاس‌هاحدود 3:50 بعداز ظهر پايان مي‌يابند.نشست‌هاي خودماني در شروع و خاتمه هر روز برگزارمي‌شوند و بيش از 2 ساعت در هر روزصرف زنگ تفريح،غذا و نظافت كلاس‌هاي درس و راهرو‌ها مي‌شود.طبق سنت، دانش‌آموزان روز‌هاي شنبه را نيمه وقت به مدرسه رفته‌اند (تا ساعت 12:30)، اما از آغاز بهار 1995 كودكان ژاپني دردومين وچ‌هارمين شنبه هر ماه مدرسه نداشته اند.

برنامه هاي آموزشي

ساعات درسي استاندارد در مدارس ابتدايي ژاپن

موضوعات پايه هاي تحصيلي 1 2 3 4 5 6 زبان ژاپني 306 315 280 280 210 210 فعاليت‌هاي زندگي 102 105 105 105 105 105 رياضي 136 175 175 175 175 175 علوم - - 105 105 105 105 موزيك و كاردستي و خانه سازي 136 140 140 140 210 210 تربيت بدني 102 105 105 105 105 105 آموزش اخلاق 34 35 35 35 35 35 فعاليت‌هاي ويژه 34 35 35 70 70 70 جمع 850 910 980 1015 1015 1015


منبع : مركز، سوگو، 1991
برنامه هاي درسي بنا به پايه تحصيلي

تعداد ساعات درسي اختصاص يافته به دروس دورة ابتدايي

پايه ششم پايه پنجم پايه چهارم پايه سوم پايه دوم پايه اول مواد درسي 210 210 280 280 315 306 زبان ژاپني 105 105 105 105 - - علوم اجتماعي 175 175 175 175 175 136 حساب 105 105 105 105 - - علوم - - - - 105 102 محيط زيست 70 70 70 70 70 68 موسيقي 70 70 70 70 70 68 نقاشي و كاردستي 70 70 - - - - خانه داري 105 105 105 105 105 102 ورزش 35 35 35 35 35 34 اخلاق 70 70 70 35 35 34 فعاليتهاي ويژه ٭


فعاليتهاي ويژه عبارتنداز : ساعتهاي مشاوره ، مناسبتهاي خاص ورزشي ، جشنها ، بازديد هاي علمي و فعاليتهاي باشگاهي
استاندارد ‌هاي آموزشي

طبق نظر معلّمان مدرسه ابتدايي ماتسو، بسياري از مدارس ابتدايي در حال طرح ريزي استاندارد‌هاي مدارس خود مطابق با برنامة آموزشي جديد منبوشو مي‌باشند.برنامة جديد آموزشي منبوشو ارزيابي مثبت (هيوكا [1] ) دانش‌آموزان را در عوض ارزيابي منتقدانه (هيوتل [2] ) ايجاب مي‌كند فضاي هيوكا اينست كه شما در جستجوي بخش خوب، مشخص كردن بخش‌هاي مورد شناخت ضروري است عقيده بر اينست كه اين مسئله به دانش‌آموزان مي‌انجامد كه نگرش‌هاي مثبت تري در مورد يادگيري را وسعت مي‌بخشند در گذشته اينگونه بود كه در محاسبه شما دانش‌آموزان را وادار مي‌كرديد تمام انواع محاسبات را انجام دهند، و آنوقت آن‌ها را بر اساس نمرات تقسيم مي‌كرديد زماني بود كه دانش‌آموزان فقط مي‌توانستند نيمي از مسائل را در يك تست مثلاً مسئله‌اي درست حلّ كنند در حال حاضر فرق كرده است با طرز فكر جديد ما هم دانش‌آموزاني را كه دقيقه براي حل مسئله مي‌خواهند مي‌شناسيم و هم آناني را كه دقيقه وقت مي‌خواهند. اين نكتة استاندارد‌هاي جديد ارزيابي است .مدرسه ابتدايي ماتسو استاندارد‌هاي خود را بر اساس برنامة آموزشي منبوشو طرح ريزي كرده و از مقياس نمره دادن سه نقطه‌اي استفاده مي‌كند استاندارد‌هاي مدارس توسط كميته ‌هاي آموزگاران ايجاد شد هشت كميته وجود داشت، يك كميته براي هر موضوع درسي موجود در برنامة آموزشي اين كميته ‌ها متني به نام گزارش ارزيابي استاندارد بوجود آوردند كه جزئيات سطوح اكتسابي مورد نياز به منظور كسب هر يك از سه نمرة حروفي A ، B و C را شرح مي‌داد.
ارزيابي تحصيلي

به علّت عدم وجود امتحان ورودي براي مدارس مقدماتي متوسطه، آموزش ابتدايي در ژاپن به جهت امتحان ورودي پايه‌ريزي نمي‌شود. يك ملّم دبستان گفت كه اگر آن‌ها دانش‌آموزان را براي امتحان آماده مي‌ساختند، هدف از آموزش ابتدايي گم مي‌شد مدارس ابتدايي دوستي هيچ كلاس فوق العاده يا تدريس ويژه‌اي براي دانش‌آموزاني فراهم نمي‌آورند كه امتحان ورودي مدارس راهنمايي خصوصي را ميدهند امّا با اين وجود، معلّمان ابتدايي ممكن است به اين دانش‌آموزان توصيه ‌هايي در مورد مطالعة در منزل (كاتي گاكوشو [3] ) ارائه دهند يا آنان را تشويق به اينكار كنند سيا ست يكي از مدارس ابتدايي شهر كيتا اينست كه مشق شب را ممنوع ميداند. امّا معلّمان از كودكان انتظار دارند كه درس آنروز را مرور كرده و درس بعدي را نيز مطالعه كنند معلّمان هم چنين موضوعاتي جهت مطالعة دانش‌آموزان داراي انگيزه پيشنهاد مي‌كنندبا وجوديكه نگراني در مورد آماده سازي دانش‌آموزان ابتدايي در امتحانات وجود ندارد. امّا معلّمان ابتدايي مكرراً از دانش‌آموزان امتحا ناتي بعمل مي‌آورند هدف از اين تست‌ها ارزيا بي دانش‌آموزان و كارآيي دروس است تست‌ها هر تا هفته يكبار توسط آموزگاران انجام ميشوند و جهت تكميل آن‌ها به دانش‌آموزان حدود دقيقه فرصت داده ميشود دانش‌آموزان در مقايسه با ديگر دانش‌آموزان و بر طبق عملكردشان در اين تست‌ها طبقه بندي نمي‌شوند، امّا به آن‌ها نمره ‌هايي معمولاً در سه مقياس (A ،B، و C) داده ميشود. آموزگاران از اين نمرات براي محاسبة نمرات ترم و براي كارنامه استفاده مي‌ كنند.ما دريافتيم كه تست‌هاي هوش استا ندارد (تست‌هاي IQ ) نيز در مدارس ژاپن اجرا مي‌شوند. در سطح ابتدايي، به‌عنوان مثال، معلّمان گزارش ميدادند كه به دانش‌آموزان كلاس‌هاي دوّم، چهارم و ششم تست‌هاي هوش گروهي داده مي‌شود. هدف از اين تست‌هاي هوش، طبق گفتة يك معلّم ابتدايي، تعيين همبستگي و ارتباط نزديك كلاس و نمرات تست‌هاي هوش جهت كمك به تعيين اينست كه آيا دانش‌آموزان با استعداد بالقوة خود عمل مي‌كنند يا نه. با اين حال، اين معلّم مؤكدّاً تصريح كرد كه او از اين تست‌هاي هوش به هيچ طريق ديگري استفاده نكرده است. اين معلّم ابتدايي اظ‌هار داشت كه نمرات تست‌هاي هوش هرگز به والدين گزارش نمي‌شوند، چون والدين دانش‌آموزان داراي نمرات بالا امكان دارد كودكان خود را به مطالعه در خانه وادارند و والدين دانش‌آموزان با نمرات پايين امكان دارد ناراحت شوند .
توسعة آموزشي

سيستم آموزش پايه درسطح ابتدايي توسط اصلاح قانون آموزش ابتدايي در سال 1900 برقرار گرديد. در آن هنگام ،‌آموزش پايه 4 ساله بود، اما در سال 1907 تا 6 سال افزايش يافت. انصاف است بگوييم كه بنيانگذار آموزش ابتدايي اجباري موري ارينوري بود ؛ او در سياست آموزشي خود بر تحصيلات دانشگاهي تأكيد داشت. درصد كودكاني كه در مدارس ابتدايي حضور مي‌يافتند، در طول ده سال از 1890 تا 1900 به شدت افزايش پيدا كرد. علت افزايش حضور در مدرسه، صنعتي شدن كشور به شكلي روز افزون در اين دوره و آگاهي مردم از ضرورت آموزش بود. نرخ حضور در مدرسه در سال 1890، 65 درصد پسران و كمتر از 31 درصد دختران بود كه در سال 1910، اين نسبت به ترتيب تا 94 درصد و بيش از 97 درصد افزايش يافت. از آن به بعد، حضور در مدرسه به حدود 100 درصد رسيد، و در نتيجه بيسوادي از ميان رفت. صنايع كارخانه‌اي در ژاپن رشد سريعي كرد. در نتيجة جنگ جهاني اول و از دهه 10 تا دهه 20 گرايش شديدي به جهاني شدن دموكراسي در زمينة آموزش ابتدايي وجود داشت. تلاش همه جانبه آموزش نوين توسط سازمان‌هاي مختلف و تحت تأثير جنبش‌هاي معاصر در آمريكا و اروپا بشدت ادامه يافت. اگر چه در اين دوره عده‌اي خوا‌هان توسعه آموزش پايه بودند، اما اين اصلاحات آموزشي تا بعد از جنگ جهاني دوم تحقق نيافت .


آموزش متوسطه  :  ساختار آموزشي

آموزش متوسطه ( ملي و خصوصي) شامل :
 3 سال دورة مقدماتي متوسطه ، و 3 سال آموزش تكميلي متوسطه مي
باشد.مقطع آموزش متوسطه خود از 2مقطع تحت عناوين مقدماتي و
تكميلي متوسطه متشكل مي گردد.مقطع آموزش مقدماتي متوسطه
حداكثرمدت زمان3سال رده هاي سني 15-12 سال به طول مي انجامد.اين
مقطع آموزشي اجباري ورسمي بوده وبا دريافت شهريه ازوالدين كودكان
ارائه مي گردد. مدت زمان كلاس درس 55 دقيقه است .هدف اصلي
مراكزآموزش مقدماتي متوسطه، ارائة آموزش عمومي متناسب درسطح
مقدماتي متوسطه متناسب با مراحل رشد جسمي و ذهني دانش آموزان
است.نسبت دانش آموزان به معلمين در دورة ابتدايي 9/16 بوده و به پايه
هاي تحصيلي تفكيك نمي گردد.تعداددانش آموزان درهر كلاس 4/28
نفراست.مقطع تكميلي متوسطه مدت زمان3سال بين رده هاي سني18-
15 سال به طول مي انجامد.اين مقطع آموزشي غيراجباري ورسمي بوده
وبا دريافت شهريه ارائه مي گردد. ورود به مدارس مقدماتي متوسطه دولتي
با سهمية هيئت مديره آموزش محلي مي باشد ، اما ورود به مدارس ملي و
خصوصي توسط امتحان صورت مي گيرد . تعدادي از مدارس خصوصي
آموزش پيوستة 6 ساله ارائه مي دهند كه دوره هاي مقدماتي و تكميلي
متوسطه را در بر مي گيرد. دردومين وسومين سال دورة مقدماتي متوسطه،
حضوردرجوكوJuku( مدارس خصوصي آمادگي) امتحانات معمول مي باشد.

سه نوع دورة تكميلي متوسطه وجود دارد كه :
تمام وقت، پاره وقت و مكاتبه  اي مي باشند. ورود به دورة تكميلي
متوسطه توسط امتحان يا گزينش صورت مي گيرد. در سال 1988 نوع
جديدي مدرسه به نام دبيرستان با سيستم واحدي افتتاح گرديد.دوره هاي
دبيرستاني مي توانند به دوره هاي عمومي، حرفه اي، و دوره هاي تركيبي
(غير حضوري) مكاتبه اي طبقه بندي شوند. مجموع ثبت نام در دبيرستانها،
شامل سه دوره، و بالغ بر 600/258/4 نفر درسال 1998 بوده است.دانش
آموزان دوره عمومي حدود6/73 درصد و دانش آموزان دوره حرفه اي4/26
درصد را تشكيل ميدهند.

سال اول دبيرستان براي آموزش عمومي دانش آموزان در نظر گرفته مي
شود. در سال دوم، دروس به دوره هاي آماده سازي جهت كالجها و دوره
هاي حرفه اي تقسيم ميشوند.در سومين سال، دوره هاي آماده سازي
كالج به علوم انساني و اجتماعي، علوم و فني تقسيم مي شود. از اينرو
حتي در دبيرستانهاي عمومي هم در زمان فارغ التحصيلي سه دوره وجود
دارد. دوره هاي حرفه اي ساعات كمتري را براي موضوعات فرهنگي مي
گذراند، و طبيعتا بر موضوعاتي تاكيد دارند كه به منظور حرفه هاي معيني
جهت گيري شده اند.دانش آموزان به هنگام ورود به مقطع تكميلي متوسطه
15 ساله هستند و تصميم مي گيرند كه دوره عمومي يا حرفه اي و يا دوره
مكاتبه اي (غير حضوري)را بگذرانند و چون اين مسئله اي نيست كه معلمان
مسئول يا مشاوران هم بتوانند تصميم بگيرند، مسئله دشوار ترميشود.
عواملي چون سوابق و شرايط مالي خانواده دانش آموزان مدنظر قرار مي
گيرد.

با وجوديكه شانس اخذ وام از انجمن بورسيه ژاپن براي كساني كه مشكل
مالي دارند،آسان است اما اين وام هزينه هاي مالي لازم را تامين نمي كند.
برخي از دبيرستانهاي ژاپن سيستم پاره وقت فوق العاده اي براي جوانان
كارمند دارند. دوره هاي پاره وقت اساسا شبها و بر اساس دوره هاي 4
ساله ارائه مي شوند. بعكس دوره هاي عادي روزانه، بعلت محدود بودن
 
ساعتهاي شبانه، زنگهاي تفريح بي اندازه كوتاه است. چون دانش آموزان از
محل كار روزانه خود به مدرسه مي آيند، دبيرستانهاي پاره وقت سيستم
عرضه غذا(در اين مورد شام) دارند. از آنجا كه دانش آموزان معمولا بعد از
ساعت 9 شب مدرسه را ترك مي كنند، زماني براي باشگاههاي فوق
برنامه باقي نمي ماند. از اينرو فعاليتهاي باشگاهي بعنوان يكي از موضوعات
عادي در برنامه آموزشي مدارس شبانه در نظر گرفته مي شوند.معلمان
دبيرستانهاي پاره وقت بايد دوره هاي روش هاي ويژه تدريس را ديده باشند،
چون دانش آموزان پاره وقت، زمان كافي جهت آماده سازي و دوره دروس
خود ندارند. اما با وجود اين، دانش آموزان پاره وقت بطور كلي نسبت به
دانش آموزان روزانه تجربه اجتماعي غني تري دارند و مشتاق يادگيري و
آميزش تجربيات خود با مطالعاتشان هستند.در نوامبر 1988، كه قانون
آموزشي مدارس، به شكلي جزئي بازنگري شد، زمان تكميل دوره هاي
آموزش متوسطه پاره وقت و دوره هاي تطبيقي از چهار سال" به سه سال"
كاهش يافت.
مدارس متوسطه 

هدف مدارس متوسطه پرورش اساس آموزش فراهم شده درمدارس
مقدماتي متوسطه وفراهم آوردن آموزش عمومي وتخصصي متوسطه
مناسب باسطح رشدذهني وجسمي كودكاني است كه مقطع مقدماتي
متوسطه رابه اتمام رسانده اند.سه نوع دوره تكميلي متوسطه وجوددارد:

 
. تمام وقت

. پاره وقت

. مكاتبه‌اي غيرحضوري

دوره تمام دقت سه سال طول مي‌كشد،درحالي كه دوره ‌هاي پاره دقت ومكاتبه‌اي بيش ازسه سال به طول مي‌انجامند .دوره ‌هاي پاره دقت دونوع هستند:دوره ‌هاي روزانه ودوره ‌هاي شبانه .اكثريت دوره ‌هايي ازاين قبيل شب‌ها ارائه مي‌شوند.

درسال 1999،سيستم انتخابي جديدي ازآموزش متوسطه ارائه شد .تحت اين سيستم كه به منظوروسعت دادن ميزان گزينش ‌هاي آموزش متوسطه ارائه شد،انتخاب آموزش در6ساله مداوم ازمقطع مقدماتي تا تكميلي متوسطه امكان پذير است..اين سيستم تازه تاسيس درقرون آتي پربارترخواهدشد.ازسال 1960مؤسسات ديگري نيزافزوده شده‌اند.درسال 1961،دوره مكاتبه‌اي افزوده شدتاراهي اضافي براي گرفتن دوره ‌هاي متوسطه رافراهم آورد.درسال 1962،دانشكده ‌هاي فني به منظورارائه دوره پنج ساله آموزش فني حتي به فارغ التحصيلان دوره مقدماتي آغازبكاركردند.بعلاوه كالج‌هاي ويژه آموزشي ومدارس چندمنظوره هم دوره ‌هاي حرفه‌اي ،فني ياديگردوره ‌هارامطابق بانياز‌هاي عملي زندگي ارائه مي دهند.
مدارس عالي

مدرسه عالي موسسه اي است كه آموزش آزاد نيمه حرفه اي را به مدت 2يا3 سال به فارغ التحصيلان مقطع منوسطه ارائه مي دهد. هدف مدارس عالي ارائه دوره كامل آموزش مي باشد، اما براي آنهايي كه خواهان انتقال به كالج يا دانشگاههاي 4 ساله هستند، راه باز است.بعلت ويژگيهاي مدارس عالي، از سال 1997 به بعد 2/92 درصد آنها توسط نهادهاي غير دولتي عمل مي كنند و 2/95 درصد كل دانشجويان مدارس عالي دختران هستند. مدارس عالي از ديد بسياري از اين دانشجويان اغلب بعنوان فرمي از آمادگي جهت ازدواج مي باشند.ازسال 1997 به بعد، تعداد مدارس عالي در ژاپن در 595 مدرسه ثابت ماند و تعداد دانشجويان 750/446 نفر بود.دانشجويان متخصص در ادبيات و علوم انساني و اجتماعي سه برابر دانشجويان متخصص علوم و مهندسي مي باشند.از يك سو، مدارس عالي موسساتي هستند كه آموزش حرفه اي لازم جهت اشتغال را ارائه ميدهند ، اما از سوي ديگر نقش جديدي در زمينه آموزش بزرگسالان و نيز در اشاعه أموزش دانشگاهي ايفا مي كنند.

اخيراً ، به موجب اصلاحات آموزشي ژوئن 1991 ، استانداردهاي تاسيس مدارس عالي مورد بازبيني قرار گرفت.تا آن زمان ، دروس آموزشي انتخابي، ميان آموزش عمومي ، بهداشت و تربيت بدني و موضوعات تخصصي تقسيم ميشد ، اما با اصلاحات جديد به مدارس عالي اجازه اعمال اختيارات داده شد.با ابداع دوره هاي مناسب با نيازهايشان ، تقسيمات قديمي ميان دوره ها از ميان برداشته شد. بعلاوه، تعداد موضوعات درسي مورد نيازجهت فارغ التحصيلي بطور ثابت بيش از62 واحد درسي ميباشد، وهركالج مطابق با اهداف خود سيستمي مخصوص به خود دارد.استانداردهاي جديدي هم تجويز شده اند كه مدارس عالي را قادر ميسازند تا به اصلاحات آموزشي و تحقيقاتي خود ادامه دهند.سرانجام قانون آموزش مدارس اصلاح شده و فارغ التحصيلان مدارس عالي درحال حاضر اين امكان را دارند كه خود را "اعضا وابسته " بنامند.

-------------------------------
جنبش اصلاحات

         در دهة 60 ، بعد از دوران بازسازي اقتصادي پس از جنگ ،
ژاپن بر پايه نوآوريهاي فني و رشد خلاقيّت نرخ رشد اقتصادي بالايي را
كسب كرد كه اين به تغييرات مهمي در ساختار صنعتي و تقاضاي كارگر
انجاميد و طبيعتاً صنعت ، سيستم آموزش را تحت فشار قرار داد تا به اين
تقاضا جامة عمل بپوشاند.به بيان دقيق تر، فشاري درمورد تغيير شكل
سيستم آموزشي موجود و اعتبار بيشتر قائل شدن در مورد تفاوت در
استعداد و قابليتهاي فردي وجود داشت. در نتيجة اين فشار، شناختهاي
چندي شكل گرفتند.تغيير شكل در وحلة اول در آموزش دبيرستاني ديده
شد. همان طور كه قبلاً توضيح داده شد، آموزش اجباري در ژاپن تا پايان
مدرسه مقدماتي متوسطه گسترش يافته و آموزش تكميلي متوسطه
اجباري نيست. هدف از اصلاح دانش آموزان دبيرستاني و جوانان هم سني
بود كه تحصيلات اجباري خود را كامل كرده بودند. درآموزش دبيرستاني ،
هماهنگي و يكسان سازي دوره هاي مدرسه اي و آموزش حرفه اي در
شركتها مورد تشويق قرار گرفت. با اين حال، اين هدف خيلي زود بي نتيجه
ماند و خنثي شد .درصد دانش آموزاني كه به دبيرستان مي رفتند از90
درصد تجاوز كرد، امّا اكثريت چنين دانش آموزاني خواهان دنبال كردن دوره
هاي آموزش عمومي بودند، و تعداد دانش آموزان دوره هاي فنّي و بازرگاني
و نيز تعداد دانش آموزان پاره وقت به نحوي بارز زير اين هدف باقي
ماند.مدارس چند منظوره و مدارس آموزش حرفه اي (مدارس آرايشگري
مردانه و زنانه، تغذيه، خياطي غربي و ژاپني، ككتابداري و غيره ) نيز مورد
تشويق قرار گرفتند. بسياري از مدارس چند منظوره تا سطح مدارس آموزش
ويژه ارتقاء يافتند، و تعداد دانش آموزان حاضر در چنين مدارسي- بويژه آنها
كه نياز به تكميل آموزش دبيرستاني بعنوان پيش نياز پذيرش دارند، سال به
سال افزايش يافته است. شهرت آنها، بخصوص با كاهش امكانات شغلي،از
اين ناشي شود كه دانش آموزان را قادر مي سازند مهارتهاي پيشرفته فنّي
را بياموزند و در نتيجه بر امكانات كسب شغلي خوب بيافزايند.

تأكيد بر قابليت و توانايي، كه در طول دورة رشد اقتصادي بالا به شكلي
گسترده مورد حمايت قرار گرفته بود، بعنوان تأكيدي، بر كشف و انتخاب
دانش آموزا مستعد تعريف شد، و آموزش بر مبناي توانايي و استداد بعنوان
طبقه بندي دانش آموزان به منظور برآورده ساختن تقاضاي كار صنعت درك
شد. از اينرو اصلاح آموزشي كه براساس تقاضاي صنعت انجام شده بود،
نيازهاي آموزش فني را هرچه بيشترمنعكس ميكرد.با اين وجود، در مورد دو
موضوع آموزش و صنعتي كردن ايده هاي گوناگون مطرح شد. در ابتدا كه
صنعتي سازي نياز به نوآوريهاي فنّي داشت، در تغيير شكل آموزش،‌تأكيد
اساسي خود را بر آموزش دبيرستاني قرار داد. از سوي ديگر، يك ديدگاه،‌
صنعتي سازي را بعنوان شرايط فرضي در نظر مي گرفت و اصرار مي ورزيد
كه آموزش مناسب بايد در سايه اين شرايط تأمين شود. به اين معنا كه
صنعتي سازي بر تمامي جنبه هاي اجتماعي تأثير دارد، و آگاهي فرهنگي
وسيع تر و گسترده تري جهت هماهنگ سازي با اين تأثير مورد نياز است.
بار ديگر، هدف اوّليه آموزش دبيرستاني مشاهده نمي شود. اين تفاوت
عقايد، مسئله دشوار و مهمّي را روشن مي سازد و آن چگونگي حلّ
مشكل جنبه هاي انساني، ‌اجتماعي، و مادّي صنعتي سازي مي باشد. در
اين نقطه ، جا دارد مفاهيم پشت اين نقطه نظرات در مورد اصلاحات
آموزشي را روشن سازيم.تغييرات در ساختار اجتماعي توسط رشد بالاي
اقتصادي بوجود آمد و به تغييرات اساسي در رشد كودكان و جوانان انجاميد
توسعه شهري و صنعتي سازي،‌ آلودگي،‌ و ويراني محيط زيست و خالي از
جمعيت شدن جوامع كشاورزي را ببار آورد.تأثيرات منفي رقابت جدي و
فزاينده در امتحانات ورودي به نام توانايي علمي درحال حاضر علّت مهم
نگراني عدة كثيري شده است. مسئله اي كه در حال حاضر مورد سؤال
 
است اينست كه جامعه، خانه و مدرسه چگونه بايد بازسازي شوند تا
محيطي مناسب براي رشد كودكان فرهم آورند.

      اين نخستين باري است كه نگراني عمومي تا چنين حدي افزايش يافته
است و به روشهايي گوناگون، گواهي بر اصلاحات آموزشي مي باشد .كساني كه مي گويند آموزش بايد مستقيماً تقاضاي صنعتي سازي را منعكس نمايد ارزش بالايي براي نقش آموزش در دست يابي به جامعه صنعتي شده امروز ژاپن قائل مي شوند. از اين رو وضع اخير مشكلات آموزشي – بويژه مسائلي چون بزهكاري، خشونت درمدرسه، ترك تحصيل و غيره مسئله بسيار مهمي درنظر گرفته ميشود .در سال 1984 ، يك مجمع مشاوره اي ويژه مستقيماً به نخست وزير گزارش داد تا اصلاحات آموزشي به مقياس وسيعي در نظر گرفته شوند. نكته كليدي اصلاحات،‌ جان تازه بخشيدن به آموزش مدرسه مي باشد، و آزادي بيشتري مورد نياز است تا سيستمي استوار و يكپارچه و توسعه يافته را جايگزين نمايد و نيازهاي جامعه اي در سطحي عالي را برآورده نمود. آناني كه خواهان تغيير شكل بيشتري هستند،‌ تصريح مي كنند كه عنصر بي نظير رقابت آزاد بايد در آموزش مدارس گنجانده شود ، به اين معنا كه سيستم ثابت 3-3-6 بايد تغيير شكل داده شود؛ محدوديتهاي تأسيس مدارس برداشته شده، و آموزش اساساً توسط مدارس بخش خصوصي ارائه شود. مقدمه اصول تغيير شكل و رقابت در هر زمينة‌ آموزشي هماهنگ با تغييراتي چون اجازة جهش يك ساله يا تكراريكساله به دانش آموز و سازماندهي كلاسهاي درس براساس استعداد ، و اصلاح سيستم رسمي آموزش كشور از جمله پيش نيازهاي اصلاحات مي باشد.از سوي ديگر ، آناني كه ادّعا مي كنند مشكلات فعلي آموزش از انقياد آموزش به تقاضاي صنعت ناشي شده است ، حركتهاي جديد اصلاحي را هم مورد انتقاد قرار ميدهند. آنان تصريح مي كنند كه اصلاحات ايجاد شده به چنين نحوي كاري نمي كند جز گنجاندن اصول رقابت آزاد در آموزش كودكان و تقاضاي جامعة صنعتي شده و تغيير شكل داده، و اين كاريست كه تا به حال انجام شده است، و مدّعي هستند كه اين مسئله فقط روند موجود ويران سازي را تسريع خواهد كرد .اين منتقدان بر اين باوردند كه ريشه علّت مشكلات جاري آموزش دراين عامل نهفته است كه مفاهيم كلّي أموزش پس ازجنگ

(قوانين آموزشي و قانون اساسي) زاپن را به سر منزل مقصود نرسانده است و ادعا مي كنند كه در حال حاضر نوع اصلاحات مورد نياز بايد در جهت تلاش بيشتر به منظور حفظ و اجراي اين مفاهيم باشد .با در نظر گرفتن مشكل آموزش دبيرستانها ، گروه قبلي، هماهنگ با سياست تغيير شكل جدّي و قاطع خود ، از سيستم انتخاب موضوع حمايت مي كنند ،‌كه بر سازماندهي كلاسها براساس مهارت و استعداد،‌ و تغيير سيستم مدرسه تاكيد دارد.

بعكس گروه اخير فكر مي كنند كه انتخاب آزاد موضوعات مي تواند پس از برآورده شدن چند شرط باشد، امّا مي ترسند كه اين مسئله بعنوان ابزار تقسيم دانش آموزان به نخبه و غير نخبه عمل كند. اين گروه مدّعي هستند كه آنچه بيشتر مورد نياز است،‌ ارتباط تشكل يافته با برنامة درسي دورة مقدماتي متوسطه،‌ و ملغي كردن انتقال دانش آموزان به مقطع تكميلي متوسطه براساس نمرات امتحان وروردي آنان مي باشد. آنان تصريح مي كنند كه كلّ اين مسئله مي تواند توسط تأسيس مدارس مقدماتي و تكميلي متوسطه پيوسته حاصل شود.هر دو گروه موافقند كه مشكل اصلي در مراحل پاياني آموزش متوسطه نهفته است. تأثيرات بد رقابت در امتحانات ورودي و آموزش براساس فرمول مورد استفاده جهت ارزيابي اين نمرات به بارزترين نحو در اين مرحله ظاهر مي شوند. تفاوت عقيده در اين است كه آيا راه حل بايد در تغيير شكل دوره ها جستجو شود ، يا در تأمين آموزش متوسطه براي تمامي دانش آموزان.

در ريشة اين اختلافات،‌ اين مشكل اساسي وجود دارد كه وقتي بيش از 90 درصد دانش آموزان دورة مقدماتي متوسطه راهي مراكز تكميلي متوسطه هستند،‌ آموزش عمومي بايد به به چه شكل باشد .در ماه مارس 1989 ، “دوره هاي آموزشي” تمامي مدارس ازپيش دبستاني گرفته تا تكميلي متوسطه توسط وزارت آموزش بازنگري شد. اهداف اصلي طراحي“دوره هاي آموزشي ” جديد ايجاد شرايطي بود كه مردم را قادر سازد تا خود را با تقاضاي جامعه اي تطابق دهند كه به سمت اطلاعات و جهاني شدن گرايش دارد ،‌و نيز آنها را قادر به رهبري زندگي مستقل تري سازد. جهت نيل به اين هدف، آنان به دنبال آموزش كامل تر و بي كم و كاست تري هستند كه پرورش دهندة انسانهايي قوي تر و با ملاحظه تر، و اشاعه دهندة استقلال است و در عين حال استحكام بخش ارزشهاي اساسي و مشوّق فرديت و احترام به سنّتها و فرهنگ ميباشد.از سال 1992 به بعد، آموزش اجتماعي و دوره هاي علوم دو كلاس اوليه مدرسة ابتدايي جايگزين درس تركيبي جديدي بنام تجزية زندگي شدند. اميد ميرفت از طريق اين موضوع درسي جديد يعني “تجزية زندگي” ، كودكان نسبت به محيط بلا فصل خود و محيط زيست طبيعي خود آگاهي پيدا كنند،‌ و اين با كشف آنها به انحاء مختلف و اينكه در اين روند رسم و رسومات و مهارتهاي لازم زندگي را آموخته و كاري اساسي براي استقلال بعدي خود برقرار ميسازد، فراهم مي شود. اين موضوع درسي، جدايي از انتقال يك سويه و سادة مهارتها و دانش را نشان ميدهد كه در روش سنّتي آموزش ژاپن مشاهده ميشد.

آموزش ژاپن هم چنين بايد خود را با ماهيت به سرعت رو به تغيير جامعه اي وفق دهد كه به شكل روزافزوني اطلاعات گرا ميشود. با اين هدف،‌ در گنجاندن كامپيوترها در مدارس و توسعه نرم افزار آموزشي پيشرفتهايي حاصل شده است كه از طريق آن به متدهاي جديد انتقال اطلاعات دسترسي پيـدا مي شود. اميد ميـرود كه اين موضوع مدارس را مؤثـرتر سـازد و در عيـن حال شـرايط لازم ( توانايي استفاده از سيستمهاي اطلاعاتي) جهت قادر ساختن كودكان امروزي به زندگي در جامعة آينده با شبكه هاي اطلاعاتي فوق مدرن را نيز بهبود بخشد.روش جديدي نيز در آموزش دبيرستاني مورد نياز است ، روشي كه بيشتر از هماهنگي صرف با نيازهاي تغيير شكل دانش آموزان باشد، چون با رشد سريع تعداد آنها ، توانائيها و استعدادهايشان نيز به سرعت تغيير شكل ميدهند.در سراسر ژاپن ، اصلاحات امكان پذير شده است و به مسئولين مختلف آموزشي فرصت بيشتري در مورد اعمال روشهاي امتحان و آزادي عمل در انتخاب داوطلبان تكميلي متوسطه داده شده است. مسئولين آموزشي بيشتري با استفاده از سيستم جديد فارغ التحصيلي دست به تأسيس دبيرستان ميزنند. با اين وجود ، در حال حاضر اين اقدامات نمي توانند بعنوان برآورده كردن كامل نيازهاي تغيير شكل دانش آموزان توصيف شوند و پيشنهادات زيادي در مورد اصلاحات مطرح شده كه ساختار برنامه هاي آموزشي در سطح دبيرستان را تا جايي كه ممكن است تغيير پذير مي سازند،ارائه دهند. در ميان اينها درخواستهايي در مورد بازنگري دروس ( يعني تأسيس دورة مكاتبه اي تركيبي، شامل هر دو موضوع عمومي و فنّي / حرفه اي) ، و ايجاد دوره هاي جديد فنّي / حرفه اي چون علوم اطلاعات ، بهداشت و توريسم وجود دارند .به علاوه ، به موازات سيستم جديد ، نوع جديد سيستم آموزش تكميلي متوسطه 6 ساله مورد توجه قرار گرفته است ، كه هدف آن تشويق رشد مداوم فردي دانش آموز مي باشد.در سال 1994 ،اين نوع جديد از مدارس متوسطه براي نخستين بار در كيوشو تأسيس شد .تا بهار سال 2000 ، شوراي مركزي آموزش ، اين سيستم جديد را تصويب كرد . برقراري ارتباط نزديكتر ميان دروس عمومي و دروس فنّي حرفه اي در مراكز مذكور نيز با ديدگاه تسهيل انتقال ميان اين دو دوره در نظر گرفته شده است ، و اين كار با واحدهايي انجام مي گيرد كه هر دو طرف آنها را بشناسند و براي تكميل هر يك از دو دوره استفاده شده باشند و سرانجام اينكه ، در حال حاضر دومين و چهارمين شنبة هر ماه در كليه مراكز پيش دبستاني، مدارس ابتدايي ، مدارس مقدماتي و تكميلي متوسطه و مدارس استثنايي تعطيل مي باشد. با اين حال ،‌از سال 2002 تمامي شنبه ها تعطيل خواهند شد . هدف از اين تغيير در ايام تحصيلي ، فراهم آوردن آزادي در زندگي دانش آموزان مي باشد.
--------------------------------توسعة آموزشي

     مدارس متوسطه در سال 1872 توسط اعلامية سيستم مدرسه تصريح شدند، اما سرعت تأسيس مدارس متوسطه دولتي كند بود. آن چه كه در واقع روي داد، اين بود كه يوگاكوجوكو (مؤسسات خصوصي آموزش غربي) و كانگاجوكو (مؤسسات خصوصي آموزش چيني )، كه قبل و بعد از دورة اصلاحات ميجي، به سرعت درحال رشد بودند، به ظهور رسيدند تا نقش مدارس متوسطه را در رهبري آموزش دبيرستاني ايفا كنند. مدارس متوسطه دخترانه خيلي زود تأسيس شدند و جوگاكو توكيو نخستين مؤسسه دولتي بود كه براي آموزش زنان بنيان نهاده شد. در ميان مدارس خصوصي دخترانه، مدارس ميسيون مسيحي بسياري بودند كه تحت پوشش كليسا‌هاي مسيحي اروپا و آمريكا بودند، و در اين مدارس انگليسي و فرانسه دروس اصلي بورد آموزش بودند. در پايان قرن نوزدهم، تقاضاي چشمگيري براي « مورنيزم » وجود داشت. با شكل گيري تدريجي مؤسسات آموزشي متوسطه دولتي،دولت به توسعه كنترل خود بر مدارس خصوصي مبادرت نمود.

بسياري از مدارس خصوصي بالاجبار دولتي شدند. به علت رشد توليد در طول جنگ جهاني اول و بالا رفتن استاندارد زندگي، درصد ورودي‌هاي به مدارس متوسطه افزايش يافت، و در نتيجه تعداد مدارس متوسطه و دبيرستان‌هاي دخترانه افزايش يافت.
-------------------------------------------
 
آموزش مقدماتي متوسطه :  ساختار آموزشي

     بعداز 6 سال آموزش ابتدايي، دانش‌آموزان،
 به چوگاكو(مدارس مقدماتي متوسطه) منتقل مي‌شوند.
زندگي دانش‌آموزي در مدارس راهنمايي ژاپن (چوتوكيوايكو) سختگيرانه تر از
 
مدارس ابتدايي مي‌باشند و كلاس‌هاي به موضوعات درسي تقسيم
مي‌شوند. براي بيشتر موضوعات، دانش‌آموزان در كلاس‌هاي خود مي‌مانند
ومعلمان به نوبت از كلاسي به كلاس ديگر مي‌روند. معلمان مطابق با سال
تحصيلي يعني به شكل سال اول، سال دوم و سال سوم ونيز توسط كميته ‌
هاي گوناگوني كه در آن‌ها خدمت مي‌كنند وموضوع علمي سازماندهي مي‌شوند. تقسميات بر اساس سال تحصيلي بر جسته ترين تقسميات است و به دانش‌آموزان و معلمان حسي قوي از تعلق به كلاس وسال تحصيلي خود مي‌دهد.درسال 1995، درحدود 94 درصد ازتقريباً 5.000.000 نفردانش‌آموز دوره ‌هاي راهنمايي ژاپن درمدارس دولتي حضورمي‌يافتد (منبوشو 1996:688) درسال 1994، بيش از 97% فارغ التحصيلان مدارس مقدماتي متوسطه آن سال تا دبيرستان ادامه دادند؛حدود 2% وارد مدارس ويژه شدند و 2% بقيه جذب نيروي كارشدند.از آنجايي كه دوره مقدماتي متوسطه نشانگرپايان تحصيلات اجباري مي‌باشد، سومين سال راهنمايي شاهد آماده سازي دانش‌آموزان براي چيزست كه رسانا‌هاي ژاپني آنرا بعنوان«جهنم ورودي» (شيكن جيگوكو)نام نهاده‌اند كه درطول اين مدت دانش‌آموزان براي گذراندن امتحانات ورودي دبيرستان آماده مي‌شوند.
-----------------------------------------------برنامه هاي آموزشي

    5 موضوع درسي شامل رياضي و علوم وجود دارد
 كه در هرسه كلاس (7 تا 9) ضروري هستند. دروس انتخابي 10 درصد
مجموع ساعات درسي را شامل مي‌شوند. برنامة آموزشي مدارس
راهنمايي همانند برنامة مدارس ابتدايي سعي بر همگون ساختن دروس
علمي و غيرعلمي دارد. موسيقي، هنر‌هاي زيبا، بهداشت و بدنسازي
موضوعات مورد نياز هرسه كلاس هستند. معمول ترين درس انتخابي زبان
خارجي است كه معمولاً انگليسي مي‌باشد، اما موسيقي و هنر‌هاي زيبا
نيز بعنوان دروس انتخابي و با توصيه آموزگار ارائه مي‌شوند.سطح رياضيات
به شكل فزاينده دشوارمي‌شود و در طول سال‌هاي راهنمايي سرعت
برنامه‌هاي رياضي افزوده مي‌شود. چند تايي از دانش‌آموزان ژاپني در طول
مصاحبات ما از دشواري و سرعت رياضي دورة راهنمايي شكايت داشتند.
حتي دانش‌آموزاني كه با رياضي دورة ابتدايي مشكل كمتري
داشتندمي‌گفتند ديگر قادر نيستند رياضي دورة مقدماتي متوسطه را تاب
بياورند. دانش‌آموزي توضيح داد كه : “ در كلاس هشتم بودم كه گاهي
نمي‌توانستم بفهمم در درس رياضي چه ميگذرد.

 ------------------------------------------------------------آموزش تكميلي متوسطه  :   ساختار آموزشي

تحصيلات دولتي درسطح دبيرستان (كوتاكيوايكو)نه اجباري است و نه آزاد. با اين وجود هر منطقه Prelectyre يا تحت نظر شهرداري از دبيرستان ‌هايي كه توسط دولت تأمين بودجه مي‌شوند و آموزش به نسبت با هزينه پاييني را ارائه مي‌دهند حمايت مالي مي‌كند.اكثريت عظميي از دبيرستان‌هاي دولتي و خصوصي ژاپن نوساتي 3 ساله هستند علاوه بر اين‌ها ،«مدارس شبانه»، دوره ‌هاي مكاتبه‌اي، ودبيرستان ‌هاي 5 ساله‌اي كه به شكل ملي سرمايه گذاري مي‌شوند نيز وجود دارند، اما اين ميزان درصد نسبتاً كوچكي از كل ثبت نام‌ها(كمتر از 5%)را در برمي‌گيرد.

در سال 1992 درحدود 75% دانش‌آموزان در دوره ‌هاي عملي و 25% درصد آنان در دوره ‌هاي حرفه‌اي ثبت نام كردند (منبوشو1993). اگر چه محدوديتي در ورود فارغ التحصيلان مدارس حرفه‌اي به كالج وجود ندارد، اما تعداد كمي اين تلاش را مي‌كنند. دوره‌‌هاي حرفه‌اي آمادگي دقيق و شده مورد نياز براي امتحان ورودي كالج را فراهم نمي‌آورند.

اصولاً تمامي دبيرستان‌ها با استفاده از نمره ‌هاي دانش‌آموزان در امتحان ورودي دبيرستان از آن‌ها ثبت نام بعمل مي‌آورند. با اين حال، ممكن است Prelecture ‌هاي مختلف در مورد نمرات ورتبه ‌هاي آزمون به صورت‌هاي متفاوت تأكيد داشته باشند. شينيد و وتوكودا(1991) اين مسئله را مورد توجه قرارمي‌دهند كه در Prelecture هيوگو، رتبه ‌هاي دانش‌آموزان وگزارشات در مورد ويژيگ‌هايي شخصيتي (نايشينشو)7 پاسخگوي 50% موارد نظر روند انتخاب مي‌باشند در سال رفته، استفاده اند«پذيرش‌هاي توصيه اي» (سوئيسن نيو گاكو)نيز افزايش يافته است.

درسال 1992 بيش از 502 ميليون دانش‌آموزان دبيرستاني درژاپن وجودداشت كه 70% آنان در دبيرستان ‌هاي دولتي درس مي‌خواندند.

درسال 1992، بيش از32درصدد فارغ التحصيلان دبيرستان به كالج يا مدرسه عالي، و30%به يكي ازمدارس مخصوص تخصص‌‌هاي گوناگون، حدود 32درصدكارپيدا كردند، وتقريباً 5%بيكاربودند يا ترك تحصيل كرده بودند(منبوشو1993). درصد دانش‌آموزان ترك تحصيلي دبيرستان معمولاً پايين است (حدود 2درصد)، اما اين رقم به شكل قابل توجهي بسته به نوع مدارس متفاوت هستند. نرخ ترك تحصيلي دانش‌آموزان مدارس شبانه بيش از 15 درصد بود درحاليكه دبيرستان‌هاي علمي حدود 1% ترك تحصيلي داشتند(منبوشو1993).زنگ كلاس دبيرستان همانند مدارس راهنمايي 50 دقيقه‌اي است وسال تحصيلي براي 10195 ساعت برنامه ريزي مي‌شود. همانند مدارس راهنمايي، كلاس ‌هاي فوق العاده معمولاً توسط دبيرستان ‌هاي عملي فراهم مي‌شوند، اما مدارس حرفه‌اي نبدرت چنين كلاس‌هايي را تشكيل مي‌دهند باشگاه‌ها و ديگر فعاليت‌هاي فوق برنامه نيز مقدار زيارت از وقت دانش‌آموزان را مي‌گيرند. دانش‌آموزان مدارس حرفه‌اي مايلند در طول سال كار پاره دقت داشته باشند، بيشتر آن‌ها پس از فارغ التحصيلي دارد بازار كار مي‌شوند.
برنامه هاي آموزشي

اگر چه آموزش بعد از كلاس نهم اجباري نيست، امّا منوشو رهنمود‌هاي برنامة آموزش را براي دبيرستان‌ها توسعه مي‏دهد. معمول‏‏ترين انواع دبيرستان‌هاي دولتي، دبيرستان‌هاي عادي يا علمي (فوتسو)، دبيرستان‌هاي حرف‌هاي چون بازرگاني (شوگيو ) و صنفي (كو گيو ) مي‏باشند.

برنامه‏‌هاي دولتي لازم براي دانش‏آموزان دبيرستاني شامل تكميل 4 واحد رياضي و 4 تا 8 واحد علوم در طول سه سال دبيرستان مي‏باشد، پيش‏نياز بيشتر در مورد علوم فقط در مورد رشته‏‌هاي علوم در دبيرستان‌هاي علمي كاربرد دارد. برنامة درسي منوشو براي تمام انواع دبيرستان‌ها حداقل پيش‏نياز و چارچوب كاري را مقرر مي‏كند. دوره‏‌هاي تحصيلي فراتر از اين حداقل پيش‏نياز به نوع مدرسه بستگي دارد.
دبيرستان‌هاي علمي موضوعات علمي‏تري را در دورة تحصيلي خود ميگنجانند، و معمولاً از دانش‏آموزان با سطح قابليت بالاتر از دانش‏آموزان ثبت‏نام شده در دبيرستان‌هاي حرفه اي ثبت نام بعمل مي‏آورند.
 
===================
   دکتر ابوالفضل بختیاری